شدن پيشنماز از ذكر ركوع رسيده باشد ، و اگر ترسد كه تا به صف مأمومين رسيدن پيشنماز سر از ركوع بردارد ، در اين صورت [ 1 ] مخيّر است اگر خواهد همانجا كه رسيده نيّت اقتدا كند و تكبير احرام بگويد و به ركوع رود و ركوع كرده خود را به صف رساند ، و اگر خواهد دو سجده را نيز آنجا بجا آورد و بعد از آن خود را به‌صف رساند ، و سنّت است كه در وقت رفتن به جانب صف پاى خود را برروى زمين بكشد و گام برندارد . و اگر وقتى برسد كه پيشنماز سر از ركوع برداشته و به سجود نرفته يا وقتى كه در سجدهء اوّل باشد در اين دو صورت سنّت است كه به نيّت اقتدا تكبير احرام بجاآورد و با پيشنماز سجده كند و چون پيشنماز به ركعت دوم برخيزد با او برخيزد و نيّت كرده نماز را از سر گيرد [ 2 ] . و بعضى از مجتهدين برآنند كه نيّت اوّل كافى است [ 3 ] « 1 » و احتياج به نيّت ديگر نيست . و اگر وقتى برسد كه پيشنماز سر از سجدهء دوم برداشته به‌تشهّد نشسته باشد سنّت است كه بعد از نيّت و تكبير احرام با او بنشيند و ذكر خدا را بجاآورد پس اگر تشهّد آخر باشد مأموم آن‌قدر صبر كند كه پيشنماز سلام دهد و بعد از آن برخيزد و نماز به همان نيّت اقتداى سابق تمام كند ، و اگر تشهّد اوّل باشد با پيشنماز برخيزد و نماز را به همان نيّت به اتمام رساند ، و هرگاه مأموم دو ركعت آخر را با پيشنماز دريافته باشد مخيّر است در دو ركعت باقى كه منفرداً مىگزارد در ميانهء حمد و تسبيح [ 4 ] اگرچه پيشنماز در دو

--> [ 1 ] - ولى آن قدر دور نباشد كه مانع از تحقّق جماعت است . ( دهكردى ، صدر ) * به شرط آنكه مانع از اقتداء نداشته باشد ، مانند حايل و بلندى جاى امام و بعد منافى و نحو آن ، و احوط آن است كه در حال ذكر ركوع حركت نكند و همچنين در حال قرائت . ( كوهكمره‌اى ) [ 2 ] احتياطاً . ( خراسانى ) [ 3 ] اين قول قوى است . ( تويسركانى ) * اين قول بعيد نيست هرچند احوط آن است كه در اين حال اقتداء نكند و بر تقدير اقتداء پس احوط بعد از اتمام اعاده نمايد . ( كوهكمره‌اى ) [ 4 ] بلكه تسبيح افضل است و لكن واجب است بر مأموم در دو ركعت اوّل خود كه دو ركعت ( 1 ) شيخ طوسى ، مبسوط 1 : 159 . ابن ادريس ، سرائر 1 : 85 .